و در كتاب جماهر در جائى كه از مغاص مرواريد بحث شده بجاى « پيما » همه جا « قيمان » با قاف ياد شده است كه مسلما تحريفى از « فيمان » با فاست و فاء در چاپ بغلط بقاف تبديل شده است . و فيمان پيمانست كه در تعريب پا به فاء بدل گرديده است ، چنان كه در منتهى الارب آمده كه « فيمان عهد و پيمان و معربست » . بيرونى در همين كتاب در جائى كه عمق مغاص را ياد كرده گويد : عمق مغاص را بعضى چهارده فيمان و بعضى هيجده فيمان و بعضى هم چهل ذراع گفته‌اند . و اگر مقدار فيمان را به اندازه گشادى سرانگشت ميانه تا روى پستان ديگر بدانيم چهل ذراع با هيجده فيمان تفاوت چندانى نخواهد داشت . ( جماهر ص 11 از تتمه ) و در دو موضع ديگر از كتاب گفته است فيمان برابر با باع است ( باع مقدار گشادى ميان هر دو دست است چون دستها را از هم بگشايند و فارسى آن باز است ) . در يك جا گويد « باع را فيمان خوانند و ذراع را بنجك » . و در جاى ديگر از گفتهء نصر نقل كرده كه « مقدار غوص شانزده فيمانست و فيمان باع است » . و پس از آن گويد : اگر فيمان را برابر باع بدانيم شانزده فيمان از شصت ذراع تجاوز خواهد كرد ، بنابراين مقدار فيمانى كه نصر گفته است درست نيست . در موضع ديگر دربارهء مقدار و اندازهء فيمان چنين گويد : « محققان آن را برابر با گشادى سرانگشت ميانهء دست چپ تا پستان راست دانسته‌اند ، و اين راجح‌تر است از اينكه آن را برابر با دو ذراع بدانيم . ولى بسيارى از دريانوردان گويند : فيمان برابر با گشادى سرانگشت وسطى دست چپ تا پستان چپ است كه از تحديد اول قدرى كوتاه‌تر است » .